Söz konusi bu kitab dır
کيتابا باخيش
مطالعاتي درباره تاريخ، زبان وفرهنگ آذربايجان1
Firuz mənsuri`nin və ərdəbilli musəvi`nin xususi danişiq lari.
فيروز منصوری و اردبيللی موسوی نين خوسوسی دانيشيقلاری.
Musəvi: Ya Firuz niyə bu kitab`da bu qədər azəriləri rəzil edmisən!
Firuz: Buni siz istədiz dediz ki azərilər ayılıblar bunlari yuxlatmaq gərəkir!
Musəvi: Canim biz dediq deməsinə, ama demədiq ki bu qədər azəriləri rəzil ed, biz dediq ki elə yaz ki xalq babək`dən əl çəkib, və Ərdəbilli şah ismayı`la tərəf üz gətirsinlər, və islam uğruna yuxura gedsinlər. bilirsən işdə əyə müsəlmançılıq ərəb məhmməd`in səpdiqi toxum olsa, şiəlıq da Ərdəbilli şah ismayılın səpdiqi toxumdi, şah ismayıl`dan öncə şiə sünli elə yoxuydi ki. Sən elə bir iş görmüsən ki, yuxuda ki azərilər bilə ayılıblar, və üç min il bundan öncəki azəri dilin`də yazılmış kitablar`dan danışırlar, məsələn biri dədə qorqut kitabi ki üç min il bundan öncə azəricə yazılmışdır.
Firuz: Mən bilirəm azərilərin bu torpaqlar`da 8000 il tanımış tarixi vardır, çox abidələr Türkcə yazılmışdır,(ama bilisən başqa milliyətlər sonradan) ondan öncə Türklər bu torpaqlar`da yaşıyırdirlar! Ama siz istədiz! dediz ki islam xətərdədır!
iran viran olmak`dadır, Bir iş görmak lazımdır. Mən də günah yoxdır vallahi düzi budur ki, mənim bu kitab ilə uğraşdıqım zaman ərəblər də mənim qarı ilə uğraşirdırlar, mən də qarımı ərəblər ilə gördüyüm da, nə yazdıqımi bilmədim vallahi.
Musəvi: Sən ərəblərə eytiraz etmədin mi?
Firuz: Etdim edməsinə ama ərəblər dedilər ki çox danışma sizi biz iş başına gətirmişıq. Və sənin qarı ilə yatmak da bizim normal haqimizdır. Buni quran`da yazıb.
Musəvi: Orasi doğrudu`da ərəblər düz deyiblər! Ama genə də Mən bilmirəm özün bilərsən. Ama buni bil ki Azərilərə tohin eddıqın üçün indi Azərbaycan`da milyunlar qızqın insan sənin arva`da gözü önündə təcaviz edmək aruzusuni qızqın ürəklərdə daşıyıllar.
Firuz: Yox canim Azərilər`də o qayrat yoxdur ki mənim qarıma təcaviz edsinlər. Azərilərin qayrati olsa, niyə farsca yazıb oxusunlar! Özləri`nin dilləri yox mi! Baxsana ya iranin xalqı`nın çoxi Azəridır, ama öz şirin ana dillərin`də danışmaqa haklari yoxdur bilə. Baxsana allah aşqina farslar oqədər tohin edirlər ki Türklərə, deyilər ki Türk eşşəhdır. Heç farslar`in arvatlari`na təcaviz edən yoxda mənim qarima təcaviz edəcakmişlar. Farslar deyılər ki Türk əyə həkim də olsa genə də eşşəhdır, yox! yox! Halva halva demək`lə ağız şirin olmaz. Azərilər`in qayrati varsa Farslarin annələri`ni bəlləsinlər. əyə Azərilər güclüdürlər, əyə Azərilər`in qayrati varsa, öz kültürləri`nə öz dilləri`nə öz tarixləri`nə sahıb çıxsınlar.
Musəvi: Ama böylə demə firuz, Azərilər`in özlərini tanıma şansi olmamışdır.
Firuz: Aman yeməzlər bu köhnə sözləri! Azərilər nə qədər gücli və ya nə qədər gücsüzdürlər ki özlərini tanıma şansıları bilə bulmamış. Mən elə ölkələr bilirəm ki Təbriz`in yarısı qədər dəyillər bilə! Ama öz dilləri`nə öz kültürləri`nə öz tarixləri`nə öz ölkələri`nə sahıb çıxmışlar. Ya Təbrizlilər? Ya Ərdəbillilər? Ya...ya... Bi başa düşsənə şəhri-yarin Heydər baba kitabın dünya`nın iymi beş ölkəsin də ünivesitetsin`də oxunur, ya Təbriz də? Ya mən bu işi anlamadim geddi`ya! Bu xalqın boğazindan kəsilir para pul gedir filistinə, niyə? çünki filistin bir zərəlıqı ilə öz başına bir ölkə olmak istyir. Ama qos-qocaman Təbrizin xalqı buni anlamir, niyə? və ya kimin qulluqun`da`dırlar?
Musəvi: Doğrudusi bunlar qəşəh sorulalardırlar, amma mən də buni anlamiram ki.
Nədən mənim boynum`da nuxdam var?
Nədən mənim belim`də palanim var?
Nədən mən adam olmaqı heç dinəmirəm?
Nədən mən ərəblər kimi geyinirəm?
Nədən mən eşşəh adamam?
Nədən mən də adam olub öz anam dilin`də danışmıram?
Firuz: Ya musəvi doğrusu bu ki Türk xalqi`nin sənin mənim kimi anlamaz eşşəyi çoxdur.
Musəvi: Düz deyisən vallah sənin mənim təki eşşəhlər Türk xalki`nin anlayanlar`in islam adına tutub dara çəkirik və ya da zindanlara atırıq.
Firuz: Ama xalq artıq ayılıb dır, buni böylə sürdürmak artık çox çox çətindir. Artık iranin duvarlari titiriyor! Artık bu xalq bu dağlara AZƏRBAYCAN yazmak istıyor! AZƏRBAYCAN yazmak istıyor!
Musəvi: Düz deyisən bu böylə sürməz!AZƏRBAYCAN yazmak istıyor!
Bu nəsihət (bu böylə sürməz) ad`da kikab da 2003 ilin`də yazılıbdi.
بو بؤيله سوُرمَز!